Door de Hulp van de Eeuwige Ene

Recht tussen volken: afspraak of roeping?

In discussies over internationaal oorlogsrecht rijst soms de vraag: hoe kan het dat afspraken tussen landen een bijna universele werking krijgen? Bestaat er dan een soort “wereld-Sanhedrin” dat over alle volken beslist? In werkelijkheid is dat niet het geval. Internationaal recht berust formeel op instemming en gewoonte, niet op één centraal gezag.

Toch raakt dit aan een diepere laag. Al bij Hugo de Groot (Grotius) zien we het idee dat er een universele rechtsorde bestaat, geworteld in de natuur en de rede. Vanuit Noachitisch perspectief krijgt dit nog meer diepte: de Sheva Mitzvot vormen een moreel fundament voor alle mensen, inclusief de plicht tot rechtspraak (dinim).

Het moderne oorlogsrecht weerspiegelt deels deze universele principes, zoals het verbod op moord en het beschermen van onschuldigen, maar wordt problematisch wanneer het losraakt van die morele basis en politiek of selectief wordt toegepast.

De kernvraag blijft daarom actueel: recht is pas werkelijk rechtvaardig wanneer het geworteld is in een hogere, universele orde. Zonder dat fundament verliest het zijn gezag, hoe internationaal het ook lijkt.

In dit licht wordt ook de rol van internationale spelers zichtbaar. Kritiek klinkt dat internationale reacties, waaronder die van Europese landen, beperkt of terughoudend zijn, terwijl de humanitaire gevolgen toenemen. Daarmee rijst opnieuw de vraag: is internationaal recht werkelijk een moreel kompas, of wordt het selectief toegepast?

Het moderne oorlogsrecht weerspiegelt deels universele principes, zoals het verbod op moord en het beschermen van onschuldigen, maar wordt problematisch wanneer het losraakt van die morele basis en politiek of strategisch wordt ingezet.

De kernvraag blijft daarom actueel: recht is pas werkelijk rechtvaardig wanneer het geworteld is in een hogere, universele orde. Zonder dat fundament verliest het zijn gezag, hoe internationaal het ook lijkt.